Diller

 | 

AnatoliaGöz

 |   
                                 

Yaşa Bağlı Makula Dejeneresansı (Sarı Leke Hastalığı)

Makula Dejeneransı Nedir?

Retina tabakasının (A tabaka) görme hücrelerinin en yoğun olduğu merkezi kısmı olan makulanın (sarı leke/sarı nokta) yaşa bağlı olarak bozulmasıdır.

  Nasıl Teşhis Edilir?

Makulayı tutan  hastalıklarda kişi merkezi görmesini kaybeder.Yani baktığı yeri göremez,bu alanda koyu bir leke vardır.Dolayısıyla okuma-yazma zorluğu, TV seyretme ve araba kullanmada güçlük,karşısındaki kişinin yüzünü seçememe sorunu vardır.Hastalığın başlangıcında ise cisimleri olduğundan küçük ve eğri-büğrü görmekten yakınır.

Bu hastalığın tanısı için;önce tam bir göz muayenesi,takiben Fundus Florescein Anjiografisi (FFA), Indosiyanin Yeşili Anjiografisi (ICG) ve makula tomografisi (OCT) tetkikleri yapılır. Florescein ve Indosiyanin boyaları ile yapılan anjiografilerde retina ve daha derin tabakalardaki damar yapısı görüntülenip,fotoğraflanır.

 

Hastalığın kum ve yaş tip olmak üzere iki türü vardır.Hastaların % 90'ı kuru tip % 10' u ise yaş tip makula dejenerasyonludur.

 

Kuru tipte makula denilen bölgede sarı madde depolanmaları (drüzer) gözlenir. Bu görmeyi biraz azaltsa da çoğu zaman görme aynı kalır..Bazen de ilerleyici, kuruma tarzında gelişir. Bu tip hastalarda yaş tipe dönme riski de vardır.Bu nedenle hastalar görmelerinde azalma,kırık ve eğik görme şikayetleri olursa hemen hekime baş vurmalı. Zaten hekim tarafından da belli aralarla mutlaka kontrol edilecektir.


Yaş tip makula dejenerasyonunda ilk olarak retina tabakası altında bir damar yumağı oluşur. Bu damar yumağı retina içinde ilerler,kanama ve ödem yaparak merkezi retinanın hasarlanmasına yol açar. Hasta ani görme kaybı yaşar. Beslenmeleri,anti oksidan vitamin almaları ve hipertansiyonun kontrolü önerilir.


Günümüzde fotodinamik tedavi (PDT) adı altında,retina altında damar yumağına yönelik yapılan laser tedavisi oldukça iyi sonuçlar vermektedir. Bu yöntemle çevredeki sağlam retinaya zarar verilmemektedir. PDT de hastaya damar yoluyla özel bir ilaç (Verteporfirin-Visudyn) verilmekte, takiben laser ışını uygulanmaktadır.Hastanın tedavi sonrası, 24 - 48 saat güneş ışığı ve halojen lambasından korunması,gözlük ve uzun kollu giysiler giymesi gerekmektedir. PDT tedavisi hastalık nüks ederse defalarca tekrarlanabilmektedir.


Günümüzde en çok rağbet gören ve çok iyi sonuçlar aldığımız diğer bir yöntem ise göz içine enjekte edilen anti-VEGF ajanlardır. Bu ilaç retina altında damar yumağının oluşmasına yol açan VEGF'i (vascular endothelial growth factor) bloke eder. FDA onayı almış Macugen (pegaptanib sodyum) ve Lucentis (ranibizumab) 1 - 1,5 ay ara ile göz içine enjekte edilmektedir. Sonrası bu damar yumağının gerilediği kanama ve toplanan sıvının çekildiği, görmenin arttığı veya en azından korunduğu görülmektedir.


Aynca,yine bir anti-VEGF olan Avastin (bevacizumab), kolorektal kanser  tedavisinde onaylanmış bir ilaç olmasına rağmen,ülkemizde ve dünyada yaş tip makula dejenerasyonunun tedavisinde sık kullanılmakta ve çok iyi sonuçlar alınmaktadır. Diğer ilaçlara göre çok ekonomik olması, aynı hatta bazen daha iyi etkiler elde edilmesi nedeniyle tercih edilmektedir. Bilinen ciddi bir olumsuz etkisi de kaydedilmemiştir.

 

Sarı Leke Hastalığı Tedavisinde Yeni Yöntemler;

Yaş tipte makula ise, amaç öncelikle hastalığın ilerlemesini durdurmak ve geriletmektir. Günümüzde bu amaçla eskiye göre daha fazla tedavi olanaklarımız mevcuttur. Bazı olgularda (lezyonun görme noktasından en az 200-500 mikron uzakta olduğu) argon laser yapılmaktadır. Bunun % 50 nüks riski vardır.

 

Kuru tip makula dejenerasyonda henüz kesin bir tedavi mevcut değildir.Hastalara yaş tipe dönme riski ve erken tanı koyabilmek amacıyla,"Amsler Grid" testi denilen kareli kağıt testi öğretilir. Düz çizgilerde kırık görme,bozulma durumunda derhal hekime müracaatı söylenir.Ayrıca UV 'den korunmaları,sigara içmemeleri,karotenoid ve lutein den zengin